Δευτέρα, 28 Ιουνίου 2010

Έβο Μοράλες. μια ομιλία και μια συνέντευξη


Πάντα πίστευα πως η πολιτική, η πραγματική πολιτική, δεν θέλει πολλά λόγια και βερμπαλισμούς...

Ο σύντροφος Έβο Μοράλες, πρόεδρος της Βολιβίας από το 2005, μιλάει με την πιο απλή γλώσσα και καταφέρνει να εκφράσει καλύτερα από κάθε "διαβασμένο" αριστερό τα μεγάλα οικολογικά και κοινωνικά ζητήματα. Ο Έβο μαζί με τον Τσάβες-κατά τη γνώμη μου- αποτελούν τα σύγχρονα παραδείγματα ηγετών αριστερών καθεστώτων. Χωρίς συγκεντρωτισμούς και κατάχρηση εξουσίας (κυρίως ο Μοράλες) κατάφεραν να απεξαρτήσουν τις χώρες τους από το αμερικάνικο κεφάλαιο και να προχωρήσουν τον σοσιαλισμό του 21ου αιώνα ένα βήμα παραπέρα.


Πηγή: indy.gr

24/9/2007, στον ΟΗΕ

Ομιλία του Εβο Μοράλες (Προέδρου της Βολιβίας - αγρότη και καλλιεργητή Κόκας) στον ΟΗΕ στις 24 ΣΕΠ 2007

Αδελφές μου και αδελφοί μου, Πρόεδροι και αρχηγοί κρατών των Ηνωμένων Εθνών : ο κόσμος βυθίζεται στον πυρετό της κλιματικής αλλαγής και την αρρώστια που ονομάζεται καπιταλιστική ανάπτυξη. Ενώ, μέσα σε 10.000 χρόνια, η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) πάνω στον πλανήτη ήταν περίπου 10%, τα τελευταία 200 χρόνια βιομηχανικής ανάπτυξης, η αύξηση των εκπομπών CO2 έφτασε το 30%. Από το 1860, η Ευρώπη και η βόρεια Αμερική συμβάλλουν κατά 70% στις εκπομπές CO2. Το 2005 ήταν η πιο θερμή χρονιά της τελευταίας χιλιετίας στον πλανήτη.
Διάφορες έρευνες αποδεικνύουν ότι, από τα 40.170 έμβια όντα που έχουν καταγραφεί, τα 16.119 απειλούνται με εξαφάνιση. Ένα πουλί στα οκτώ μπορεί να εξαφανιστεί για πάντα. Ένα θηλαστικό στα τέσσερα απειλείται. Ένα αμφίβιο στα τρία μπορεί να πάψει να υπάρχει. Οκτώ οστρακόδερμα στα δέκα και τρία έντομα στα τέσσερα αντιμετωπίζουν κίνδυνο εξάλειψης. Ζούμε την έκτη κρίση εξαφάνισης έμβιων όντων στην ιστορία του πλανήτη Γη, αλλά ο ρυθμός της είναι εκατό φορές πιο γρήγορος από εκείνη των γεωλογικών εποχών.
Μπροστά σε αυτό το σκοτεινό μέλλον, τα συμφέροντα των πολυεθνικών επιβάλλουν τη Συνέχιση, σαν να μη συμβαίνει τίποτα, να βάψουμε τη μηχανή πράσινη, δηλαδή, να συνεχίσουμε αυτή την ανάπτυξη και αυτόν τον παράλογο και άνισο καταναλωτισμό, που γεννάει όλο και περισσότερα κέρδη, χωρίς να παίρνει υπ’ όψη ότι, σήμερα, μέσα σ’ ένα χρόνο, καταναλώνουμε όσα παράγει ο πλανήτης σε ένα χρόνο και τρεις μήνες. Μπροστά σε αυτήν πραγματικότητα, η λύση δεν μπορεί να είναι το μακιγιάρισμα του περιβάλλοντος.
Διαβάζω στις εκθέσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας ότι, για να αντιμετωπίσουμε τις επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής, θα πρέπει να σταματήσουν να επιχορηγούνται οι υδρογονάνθρακες, να πληρώσουμε την αξία του νερού και να προωθήσουμε τις ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα της καθαρής ενέργειας. Θέλουν πάλι να εφαρμόσουν τις συνταγές της αγοράς και της ιδιωτικοποίησης για να κάνουν δουλειές ακόμα και με την αρρώστια που προκάλεσαν αυτές οι πολιτικές. Η ίδια λογική εφαρμόζεται και στην περίπτωση των βιοκαυσίμων, τη στιγμή που, για να παραχθεί ένα λίτρο αιθανόλης, χρειάζονται 12 λίτρα νερό. Επίσης, για να παραχθεί ένας τόνος αγροτικού βιοκαυσίμου, χρειάζεται ένα εκτάριο γης.
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, εμείς –οι ιθαγενείς και οι ταπεινοί και τίμιοι κάτοικοι αυτού του πλανήτη– πιστεύουμε πως ήρθε η ώρα να σταματήσουμε, για να ξαναδεθούμε με τις ρίζες μας, με τον σεβασμό που οφείλουμε στη μητέρα Γη, στην Πατσαμάμα, όπως την ονομάζουμε στις Άνδεις.
Σήμερα, οι ιθαγενείς λαοί της Λατινικής Αμερικής και όλου του κόσμου, καλούμαστε από την ιστορία να γίνουμε η πρωτοπορία στην υπεράσπιση της φύσης και της ζωής.
Πιστεύω ότι η διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ιθαγενών λαών, που υιοθετήθηκε πρόσφατα, μετά από τόσα χρόνια αγώνων, πρέπει να περάσει από το χαρτί στην πράξη, έτσι ώστε η γνώση μας και η συμμετοχή μας να μας βοηθήσουν να χτίσουμε ένα νέο μέλλον ελπίδας για όλους.
Δεν μπορούμε, χωρίς τους ιθαγενείς λαούς, να πραγματοποιήσουμε τη μεταστροφή της ανθρωπότητας για τη διατήρηση της φύσης, των φυσικών πόρων, που χρησιμοποιούμε με τους αρχαίους τρόπους. Χρειαζόμαστε ένα γερό χέρι στο τιμόνι, και σε παγκόσμιο επίπεδο, για να πάψουμε να είμαστε οι καταδικασμένοι της γης. Οι χώρες του Βορρά οφείλουν να περιορίσουν τις εκπομπές CO2 από 60 έως 80%, αν θέλουμε να αποφύγουμε την άνοδο της θερμοκρασίας πάνω από τους 2 βαθμούς που προβλέπονται, με αποτέλεσμα η παγκόσμια υπερθέρμανση να φτάσει σε επίπεδα καταστροφικά για τη ζωή και τη φύση.
Πρέπει να δημιουργήσουμε μια παγκόσμια Οργάνωση για το περιβάλλον με αναπαλλοτρίωτη εξουσία, και να πειθαρχήσουμε τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου που μας παρασέρνει στον δρόμο της βαρβαρότητας. Δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για αύξηση του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος δίχως να παίρνουμε υπ’ όψιν την καταστροφή και την εξάντληση των φυσικών πόρων.
Πρέπει να υιοθετήσουμε ένα δείκτη που θα επιτρέπει να υπολογίζεται, με συνδυασμένο τρόπο, η ανθρώπινη Ανάπτυξη και το οικολογικό της αποτύπωμα, ώστε να καταμετράται η περιβαλλοντική μας κατάσταση. Πρέπει να επιβληθούν υψηλοί φόροι στην υπερσυγκέντρωση του πλούτου και να υιοθετηθούν δίκαιοι μηχανισμοί πραγματικής αναδιανομής. Δεν είναι δυνατόν, τρεις οικογένειες να έχουν εισοδήματα υψηλότερα από το άθροισμα του ΑΕΠ των 48 φτωχότερων χωρών. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ισότητα και κοινωνική δικαιοσύνη διαιωνίζοντας ταυτόχρονα αυτή την κατάσταση.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη, κατά μέσο όρο, καταναλώνουν 8,4 φορές περισσότερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Γι’ αυτούς, πρέπει να πέσει το επίπεδο κατανάλωσης και να αναγνωρίσουν ότι είμαστε όλοι μουσαφίρηδες πάνω στην ίδια Γη, στην ίδια Πατσαμάμα.Ξέρω ότι δεν είναι εύκολο να πραγματοποιηθεί μια τέτοια αλλαγή όταν το ένα μέρος, εξαιρετικά ισχυρό, καλείται να παραιτηθεί από τα υπερβολικά κέρδη του, προκειμένου να επιβιώσει ο πλανήτης Γη. Στη δική μου τη χώρα, υπομένω, με το μέτωπο ψηλά, αυτή τη μόνιμη υπονόμευση από την πλευρά εκείνων που κάνουν το παν για να διατηρήσουν τα προνόμιά τους, γιατί έχουμε μπει στον δρόμο να τελειώνουμε με αυτά τα προνόμια, έτσι ώστε να μπορούμε όλοι να «ζούμε καλά» και όχι καλύτερα από τους ομοίους μας.
Ξέρω ότι η αλλαγή στον κόσμο είναι πολύ πιο δύσκολη απ’ ό,τι στη χώρα μου, αλλά έχω απόλυτη εμπιστοσύνη στο ανθρώπινο είδος, στην ικανότητά του να σκέφτεται λογικά, να μαθαίνει από τα λάθη του, να ξαναβρίσκει τις ρίζες του και να αλλάζει, για να χτίσει έναν κόσμο δίκαιο, με ποικιλία, που να τους χωράει όλους, που είναι ισορροπημένος και εναρμονισμένος με τη φύση.
Έβο Μοράλες Άιμα,
Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Βολιβίας.
Πηγή: TVXS

Ο Evo Morales για τον Obama, τον καπιταλισμό και την Κοπεγχάγη.
AMY GOODMAN: Μιλήσατε χθες εδώ, στο Bella Center, και είπατε ότι δεν μπορούμε να σταματήσουμε την υπερθέρμανση του πλανήτη αν δεν πάψουμε τον καπιταλισμό. ΤΙ εννοούσατε; 

EVO MORALES: Ο καπιταλισμός είναι ο χειρότερος εχθρός της ανθρωπότητας. Οι πολιτικές του καπιταλισμού – και αναφέρομαι στην παράλογη ανάπτυξη - της άνευ ορίου βιομηχανοποίησης είναι αυτές που καταστρέφουν το περιβάλλον. Και αυτή η παράλογη βιομηχανοποίηση είναι ο καπιταλισμός. Έτσι, για όσο καιρό δεν αναθεωρούμε ή δεν αναψηλαφούμε αυτές τις πολιτικές, είναι αδύνατον να μεριμνήσουμε για την ανθρωπότητα και τη ζωή.

AMY GOODMAN: Πώς θα το κάνατε αυτό; Πώς θα θέτατε τέρμα στον καπιταλισμό;
EVO MORALES: Με την αλλαγή των οικονομικών πολιτικών, με τον τερματισμό της πολυτέλειας, του καταναλωτισμού. Με τη λήξη αναζήτησης για καλύτερη διαβίωση. Η καλύτερη διαβίωση σημαίνει την εκμετάλλευση των ανθρώπινων όντων. Είναι η λεηλασία των φυσικών πόρων. Είναι εγωισμός και ατομικισμός. Συνεπώς, σε αυτές τις υποσχέσεις του καπιταλισμού δεν υπάρχει αδελφικότητα ή αλληλοσυμπλήρωση. Δεν υπάρχει αμοιβαιότητα. Γι’ αυτό επιχειρούμε να σκεφτούμε άλλους τρόπους για να ζούμε και να ζούμε καλά, όχι να ζούμε καλύτερα. Όχι καλύτερη διαβίωση. Η καλύτερη διαβίωση γίνεται πάντα εις βάρος κάποιου άλλου. Η καλύτερη διαβίωση γίνεται με κόστος την καταστροφή του περιβάλλοντος.

AMY GOODMAN: Πρόεδρε Morales, τι ζητάτε εδώ; Τι ζητάτε από τη Σύνοδο για το Κλίμα του ΟΗΕ;

EVO MORALES: Την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της Μητέρας Γης. Η Γη είναι η ζωή μας. Η Φύση είναι το σπίτι μας, το οίκημά μας. Ευτυχώς, τα Ηνωμένα Έθνη ανακήρυξαν μια Διεθνή Hμέρα για τη Μητέρα Γη. Αν η Γη αναγνωρίζεται ως Μητέρα Γη, τότε είναι κάτι που δεν μπορεί να πωληθεί, είναι κάτι που δεν μπορεί να παραβιάζεται, είναι κάτι το ιερό, είναι η Φύση, είναι o πλανήτης Γη. Και γι’ αυτό έχω έρθει εδώ για να υπερασπιστώ τα δικαιώματα της Μητέρας Γης, να υπερασπιστώ τα δικαιώματα στη ζωή, να υπερασπιστώ την ανθρωπότητα και τη σωτηρία της Μητέρας Γης.

AMY GOODMAN: Τι σημαίνει κλιματικό χρέος, Πρόεδρε Morales;

EVO MORALES: Μετά από την καταστροφή που έχει υποστεί η Μητέρα Γη, είναι σημαντικό να αναγνωριστούν τα δικαιώματά της. Και ο καλύτερος τρόπος γι’ αυτό είναι να καταβληθεί κλιματικό χρέος. Δεύτερον, είναι σημαντικό να αναγνωριστούν οι φθορές που έχουν προκληθεί και να μεριμνήσουμε για τους ανθρώπους που έχουν επηρεαστεί από την κλιματική αλλαγή - για τους ανθρώπους που θα χάσουν τα σπίτια τους στα νησιά λόγου χάρη ή για τους ανθρώπους που θα μείνουν χωρίς νερό.

AMY GOODMAN: Η Hillary Clinton, η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, δήλωσε σήμερα: «Δεν μπορούμε να κοιτάμε πίσω, πρέπει να κοιτάμε μπροστά». 

EVO MORALES: Το να κοιτάμε μπροστά σημαίνει ότι θα πρέπει να αναθεωρήσουμε όλα όσα έχει κάνει ο καπιταλισμός. Αυτά δεν είναι πράγματα που μπορούν να λυθούν απλά με χρήματα. Πρέπει να επιλύσουμε προβλήματα της ζωής και της ανθρωπότητας. Αυτό είναι το πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα ο πλανήτης Γης. Και αυτό σημαίνει τη λήξη του καπιταλισμού.

AMY GOODMAN: Η υπουργός Εξωτερικών, Hillary Clinton, είπε επίσης σήμερα ότι θα ταχθούν 100 δισ. δολάρια αν καταλήξει σε συμφωνία η Σύνοδος, όχι μόνο από τις ΗΠΑ, ανά έτος, αλλά από μια δημόσια-ιδιωτική συνεργασία με έναν αριθμό χωρών σε ολόκληρο τον κόσμο- αλλά αυτό μονάχα αν επιτευχθεί συμφωνία. Δεν είπε ποια ακριβώς θα ήταν η συνεισφορά των ΗΠΑ σε αυτό. Τι έχετε να πείτε για το πόσα ξοδεύουν οι ΗΠΑ στο ζήτημα της παγκόσμιας υπερθέρμανσης, σε αντιπαραβολή με τον πόλεμο, όπως είπατε χθες;

EVO MORALES: Το καλύτερο θα ήταν όλα τα κονδύλια για τον πόλεμο θα οδηγούνταν κατευθείαν στην κλιματική αλλαγή, αντί για τα στρατεύματα στο Ιράκ, το Αφγανιστάν ή τις στρατιωτικές βάσεις στη Λατινική Αμερική. Αυτά τα λεφτά θα ήταν καλύτερο να οδηγηθούν στις ζημιές που έχουν προκαλέσει οι ΗΠΑ. Και, φυσικά, αυτά δεν είναι μόνο 100 δισ. δολάρια. Αυτά είναι πιθανότατα τρισεκατομμύρια και τρισεκατομμύρια δολαρίων. Πώς ξοδεύουμε χρήματα για να σκοτώνουμε και όχι για να σώσουμε ζωές; Πρέπει να ξοδέψουμε λεφτά για να σώσουμε ζωές, όχι για να σκοτώνουμε. Αυτές είναι οι διαφορές μας με τον καπιταλισμό.

AMY GOODMAN: Αποκαλέσατε τον πόλεμο στο Αφγανιστάν τρομοκρατικό. Εννοείτε ότι πρόεδρος Obama είναι τρομοκράτης;

EVO MORALES: Τρόμος είναι οι άνθρωποι που στέλνουν τα στρατεύματά τους να σκοτώσουν εκτός της χώρας τους. Δεν υπάρχουν μοναχά τρομοκράτες ντυμένοι με πολιτικά, μπορούν επίσης να φοράνε στρατιωτική στολή. Ακόμα χειρότερα αν χρηματοδοτούνται από τους πόρους των λαών, από φόρους. Φυσικά, κάθε χώρα έχει το δικαίωμα να υπερασπιστεί τον εαυτό της, ακριβώς όπως κάθε χώρα μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Αλλά η εισβολή σε άλλη χώρα, με ένστολους ανθρώπους, αυτό είναι κρατική τρομοκρατία.

Επιπλέον, εγκαθιστούν στρατιωτικές βάσεις στη Λατινική Αμερική με την προοπτική του πολιτικού ελέγχου. Και, όπου υπάρχει στρατιωτική βάση, υπάρχει o νόμος της αυτοκρατορίας. Αυτό δεν αποτελεί σεβασμό για την δημοκρατία. Δεν υπάρχει ειρήνη, κοινωνική ειρήνη. Δεν υπάρχει ανάπτυξη για αυτές τις χώρες ούτε ενσωμάτωση σε αυτές τις περιοχές. Αυτό είναι που ζήσαμε στη Λατινική Αμερική.

AMY GOODMAN: Ποιο είναι το μήνυμά σας προς τον πρόεδρο Obama, σε αυτές τις συνομιλίες για το κλίμα;

EVO MORALES: Μετά την ακρόαση της ομιλίας του στη Σύνοδο Κορυφής της Β. & Ν. Αμερικής, ήμασταν αισιόδοξοι ότι θα αποτελούσε έναν σύμμαχό μας στην καταπολέμηση της φτώχειας. Τώρα πλέον δεν είμαι τόσο αισιόδοξος. Μάλλον, είμαστε απογοητευμένοι. Αν κάτι έχει αλλάξει στις ΗΠΑ, τότε αυτό είναι το χρώμα του προέδρου.
Έτσι κλήθηκα, μέσω διοικητικών ψηφισμάτων, να κλείσω σωματεία, ή να εξαλείψω σωματεία, ενώ πρόκειται να κάνω το ακριβώς αντίθετο. Στην αναφορά σχετικά με την πρόσβαση στο προνομιούχο εμπόριο υπό το πρόγραμμα ATPDEA, η Βολιβιανή κυβέρνηση κατηγορήθηκε ότι αναμίχθηκε σε καταπίεση συνδικάτων, όταν, στην πραγματικότητα, εντελώς αντίθετα, η κυβέρνηση υπήρξε πολύ ενεργή στην παροχή υποδομών και την υποστήριξη των σωματείων μέσω της βελτίωσης των κέντρων όπου συνέρχονται κλπ.
Ούτε ο πρόεδρος Bush δεν είχε κάνει παρατηρήσεις για τις νέες διατάξεις στο Σύνταγμα της Βολιβίας, ενώ υπό τη νέα διακυβέρνηση έχουν γίνει παρατηρήσεις και σχόλια για το νέο σχέδιο του Συντάγματος, ειδικά σε σχέση με τη διαχείριση των τομέων φυσικού αερίου και πετρελαίου. Αυτό αποτελεί ξεκάθαρη ανάμιξη στα εσωτερικά της Βολιβίας από την κυβέρνηση Obama. Εν τέλει, μοιάζει να μας ζητάνε να αλλάξουμε το Σύνταγμα. Αυτό είναι κάτι που ούτε ο Bush δεν είχε κάνει. Αν κοιτάξουμε μοναχά αυτό, τότε ο Obama μοιάζει χειρότερος κι από τον Bush. Και τα ντοκουμέντα υπάρχουν.

AMY GOODMAN: Γνωρίζω ότι πρέπει να φύγετε, μια τελευταία ερώτηση: Ζητήσατε κλιματικό δικαστήριο. Τι εννοείτε;

EVO MORALES: Εκείνοι που κάνουν κακό στον πλανήτη Γη πρέπει να δικάζονται. Εκείνοι που δεν πληρούν τους όρους του Πρωτοκόλλου του Κιότο πρέπει επίσης να δικάζονται. Προκειμένου να γίνει αυτό πρέπει να συνθέσουμε ένα δικαστήριο για κλιματική δικαιοσύνη στα Ηνωμένα Έθνη.

AMY GOODMAN: Και o ένας βαθμός Κελσίου;
 
EVO MORALES: Αυτή είναι η πρότασή μας.

AMY GOODMAN: Θεωρείται ότι είναι εφικτή; 

EVO MORALES: Ναι. Ναι, αλλιώς θα είναι έλλειψη δέσμευσης προς την ανθρωπότητα.

AMY GOODMAN: Πιστεύετε ότι θα βγει μια συμφωνία από την Κοπεγχάγη; 

EVO MORALES: Αμφιβάλλω. Αναπτύσσουμε άλλες προτάσεις για την παρέμβασή μου.

AMY GOODMAN: Θεωρείτε καταστροφικό το ότι δεν υπάρχει συμφωνία; 

ΕVO MORALES: Όχι, είναι χάσιμο χρόνου. Και αν οι ηγέτες των χωρών δεν μπορούν να αποφασίσουν, γιατί δεν αποφασίζουν μαζί οι λαοί;

AMY GOODMAN: Σας ευχαριστούμε πολύ πρόεδρε Morales.

Πηγή: DemocracyNow.org

Τετάρτη, 16 Ιουνίου 2010

Μνήμη Άρη Βελουχιώτη

Για τον Άρη. 
Τον Καπετάνιο του ΕΛΑΣ, τον τελευταίο Έλληνα επαναστάτη.

Αναδημοσίευση από το Actimon

Σαν σήμερα το πρωί, στις 16 Ιουνίου 1945, οι αρτινοί διώκτες του Άρη Βελουχιώτη με επικεφαλής τον Κώστα Βόϊδαρο και ο υπολοχαγός της Εθνοφυλακής του 118 Τ.Ε. Ασημάκης Μουρελάτος οι οποίοι είχαν μάθει πως το προηγούμενο βράδυ είχε γίνει μια συμπλοκή και εκρήξεις στο φαράγγι του Φάγγου πάνω από τον Αχελώο, ξεκίνησαν από την Μεσούντα να κατέβουν στο σημείο που τους είχαν υποδείξει οι ντόπιοι. Μαζί τους έσερναν δεμένο και τον Δράκο, ένα σύντροφο του Άρη που μετά την επίθεση έφυγε και κρύφτηκε στην καλύβα του κουμπάρου του Γιαννακούλα Τζουβάρα όπου και τον έπιασαν.

Στο δρόμο συνάντησαν τους Θεσσαλούς διώκτες του Άρη που αφού είχαν περάσει τον Αχελώο το βράδυ, βρήκαν τα τέσσερα πτώματα, πήραν ότι τους άρεσε από τις τσέπες τους και τα ρούχα τους, τα παράτησαν και ανέβαιναν προς τη Μεσούντα. Ούτε καν τους ένοιαξε σε ποιους ανήκαν… Δυο απ’ αυτούς φορούσαν τα μαύρα σκουφιά του Άρη και του Τζαβέλα. Αυτά είδε ο Δράκος και είπε στο Βόϊδαρο ότι ήταν του Άρη και του Τζαβέλα και αυτός κατάλαβε πως οι Θεσσαλοί είχαν βρει τα πτώματα του Άρη και των συντρόφων του και επιβεβαιώθηκε σαν έφτασε στο Φάγγο. Εκεί αφού έψαξε το χιτώνιο του Άρη, πήρε τρία σημειώματα και τα έδωσε στον υπολογαχό και διέταξε τον Δράκο να κόψει τα κεφάλια με το ίδιο το μαχαίρι του Άρη που το είχε πάρει ένας Βραγγιανίτης. Ήθελε δεν ήθελε ο Δράκος, τα έκοψε, τα έβαλαν σε ένα σακκούλι, του τα φόρτωσαν και πήγαν κατόπιν στην πλατεία της Μεσούντας.

Εκεί τα ακούμπησαν στο παράθυρο του δημοτικού σχολείου και έπιασαν γλέντι που κράτησε όλο το μεσημέρι. Έφαγαν ότι τους έφερε το χωριό, ήπιαν και χόρεψαν. Το απόγευμα τα πήραν και πήγαν στο Μυρόφυλλο όπου και διανυκτέρευσαν προκειμένου την επομένη να προχωρήσουν προς τα Τρίκαλα να τα παραδώσουν στις αρχές και πάρουν την επικήρυξη.

Για τους υπόλοιπους νεκρούς και τα αποκεφαλισμένα πτώματα δεν ενδιαφέρθηκε κανένας και αφέθηκαν στην τύχη τους. Το ίδιο απόγευμα λένε οι ντόπιοι έπιασε μια βροχή, τέτοια που δεν είχαν ξαναδεί και τα νερά σάρωσαν το τόπο και πήραν τα άταφα πτώματα στο ποτάμι και χάθηκαν.

- Το κείμενο είναι τμήμα της εισαγωγής σε ένα αφιέρωμα για τις τελευταίες ημέρες του Πρώτου Καπετάνιου της Εθνικής Αντίστασης που έγινε πέρσι στην εφημερίδα «’Εθνος» και ήταν αποτέλεσμα της συνεργασίας με τον φίλο Μενέλαο Παπαδημητρίου. 

Τρίτη, 15 Ιουνίου 2010

Πιότρ Κροπότκιν- "Ο πρίγκιψ της Αναρχίας"


Αναδημοσίευση από το "Πόντος και Αριστερά". 
Είναι κάπως μακρισκελές, αλλά αξίζει τον κόπο νομίζω.


  
“Στο αληθινό πεδίο της ζωής, με τις χαρές της, τα βάσανά της και τ’ ατυχήματά της, όλοι δεν μπορούμε να θυμηθούμε κάποιον που μας πρόσφερε μια τόσο μεγάλη υπηρεσία ώστε θα αγανακτούσαμε αν μας έλεγαν το ισοδύναμό της σε χρήμα; Η υπηρεσία αυτή μπορεί να ήταν μόνο μια λέξη, μόνο μια λέξη που ειπώθηκε την κατάλληλη στιγμή, ή μπορεί να ήταν αφοσίωση μηνών ή χρόνων -σκοπεύουμε, μήπως, να υπολογίσουμε αυτές τις “ανυπολόγιστες” υπηρεσίες σε “κουπόνια εργασίας”; “Η εργασία του καθενός!” Όμως η ανθρώπινη κοινωνία δε θα επιβίωνε ούτε για δυο γενιές αν ο κάθε ένας δεν έδινε απείρως περισσότερα απ’ αυτά για τα οποία πληρώνεται σε χρήμα, σε “κουπόνια” ή με δημόσια επιβράβευση…
Και αν η αστική κοινωνία παρακμάζει, αν εισήλθαμε σ’ ένα αδιέξοδο απ’ το οποίο δεν μπορούμε να βγούμε δίχως να επιτεθούμε στους παλιούς θεσμούς με φωτιά και τσεκούρι, αυτό συμβαίνει ακριβώς επειδή δώσαμε τόσο μεγάλη σημασία στον υπολογισμό. Επειδή συνηθίσαμε να δίνουμε μόνο για να πάρουμε. Επειδή βάλαμε ως στόχο μας να μετατρέψουμε την κοινωνία σε εμπορική επιχείρηση βασισμένη στη χρέωση και την πίστωση.

Κροπότκιν, Το σύστημα της μισθωτής εργασίας

———————————————————————————- 
Ο ΚΡΟΠΟΤΚΙΝ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ

Του Μαξ Νεττλό

Η προσωπικότητα και οι ιδέες του Κροπότκιν ήσαν τόσο πολύ διαδεδομένες ανάμεσα στους συντρόφους και το ευρύ κοινό, τουλάχιστον μέχρι το 1914, που ελάχιστα μόνο μένει να ειπωθούν αυτή την ώρα του θανάτου του, όταν κάποιος δεν έχει διάθεση να συλλέξει το πλήθος των γεγονότων και των εικόνων, να αναλύσει λεπτομερώς ιδέες ή να καταγράψει μικρά γνωρίσματα και ανέκδοτες πτυχές της ζωής του. Ξανά, αυτή η Επανάσταση, που αφέθηκε να χαθεί το 1914 και που από τότε γράφεται με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα, με μια αυξανόμενη τάση ωρίμανσης, φαίνεται ακόμα μια τόσο ατακτοποίητη υπόθεση που  δύσκολα μπορούμε να υπολογίσουμε τις διαφορετικές απασχολημένες μ’ αυτήν δυνάμεις και τις προβλέψεις για την τελική της κατεύθυνση. Έτσι, με αρκετούς παράγοντες κρυφούς ακόμα, όσον αφορά τη λεπτομερή μας παρατήρηση τουλάχιστον, δεν μπορούμε να κρίνουμε ορθά, αυτή τη στιγμή, την επιρροή του έργου, της ζωής και των ιδεών του Κροπότκιν και να επιμείνουμε σε όλα αυτά που συνέβησαν και με μεγαλύτερη επιμονή σε όλα αυτά που προετοιμάζονται.

Η Εξουσία, την οποία πολέμησε σε όλη του τη ζωή, φαίνεται να είναι νικηφόρα παντού, από τον Ιμπεριαλισμό στον Μπολσεβικισμό και, επιπλέον, για τους σκεπτόμενους ανθρώπους αυτές είναι ψεύτικες νίκες, οι τελευταίες και περισσότερο ειδεχθείς εκδηλώσεις της Εξουσίας, η οποία σκάβει τον ίδιο της τον τάφο, με τη δημιουργία μια απέραντης επιθυμίας για πραγματική ελευθερία και συντροφικότητα και οδηγώντας αναπόφευκτα στη στιγμή που θα θεριστούν οι καρποί των σπόρων που έσπειρε ο Κροπότκιν και αρκετοί άλλοι Αναρχικοί.

 kropotkin.gifΌταν σε μερικές χώρες το παρόν σύστημα αμφισβητήθηκε και κατέρρευσε, ήταν πιθανώς αναπόφευκτο το ότι μερικά μεγάλα πολιτικά κόμματα και οι μάζες οι ίδιες, λαχταρώντας για εξουσία και, στην ουσία, δυσαρεστημένες και πεινασμένες, θα άρπαζαν πρώτα τα σκήπτρα της εξουσίας και θα υιοθετούσαν σκληρά εξουσιαστικά μέτρα. Η σειρά της ελευθερίας έρχεται έπειτα και το ερώτημα είναι ποια έκταση θα πάρουν τα γεγονότα τα οποία θα έχουν εμπνευστεί περισσότερο από την υπόθεση για την ελευθερία από ό,τι εκείνα από το 1917 και έπειτα; Αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα για μας. Βρισκόμαστε στο κέντρο αυτής της διαδικασίας και μια σαφέστερη αποτίμηση του έργου του Κροπότκιν και της διαρκούς του επιρροής πρέπει προς στιγμήν να αναβληθεί. 

Είναι απαραίτητο να πούμε ότι, κατά τη διάρκεια της ζωής του και της δραστηριότητάς του, από τη δεκαετία του 1860 μέχρι και το 1914, έκανε οτιδήποτε ήταν δυνατόν να κάνει κάποιος και ελάχιστοι είναι αυτοί οι οποίοι μπορούν να κάνουν μια συνεχή εργασία, εργασία για την επιστήμη και την ανάπτυξη των ιδεών, εργασία για την προπαγάνδα και τη διάδοση των ιδεών, όλα αυτά συνοδευόμενα από σκληρή δουλειά για μια αρκετά μετριόφρονη εξασφάλιση των προς το ζειν. Θα μιλήσω για τον Κροπότκιν με βάση όλο το σεβασμό που τρέφω προς αυτόν, ως ένα σκληρά εργαζόμενο άνθρωπο, με μια σπάνια και τεράστια δραστηριότητα.

Θα μπορούσε να απολαμβάνει τη ζωή ευκολότερα, αλλά οι περιστάσεις τον έδεσαν στην εργασία του για πενήντα-εξήντα χρόνια και, από τη στιγμή που ήταν απασχολημένος, εργάστηκε με σπουδαία θέληση. Πιστεύω ότι οι ιδέες του διαπλάστηκαν από μια σιωπηλή διαδικασία συλλογής υλικού και παρατηρήσεων με την επιστημονική μέθοδο και βασίζοντας τα συμπεράσματά του πάνω σε αυτές.

Από τη στιγμή που αυτά τα συμπεράσματα πήραν μορφή στη δεκαετία του 1860 ή και τριάντα χρόνια αργότερα, του προσέδωσαν ένα απίστευτο επίπεδο και φαίνονταν αναλλοίωτα σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Από εδώ και πέρα αποδείχτηκε ακούραστος στο να επιζητεί την επιβεβαίωση αυτών των ιδεών, αλλά ποτέ δεν θα έκανε κάποια παρέκκλιση ή θα έβρισκε ώρα για να τις επανεξετάσει ή να αναθεωρήσει τις βάσεις τους. Τουλάχιστον σε μένα, αυτή η άκαμπτη εμμονή σε όλα όσα παρατήρησε στις αρχές της δεκαετίας του 1860 και τα οποία η μνήμη του κράτησε θαυμάσια, μου φαίνεται κατά κάποιο τρόπο παράξενη και οδηγεί σε μια απομόνωση από την πάντα εξελισσόμενη πρόοδο της επιστήμης.

Θα ευχόμουν να δούμε αυτές τις ιδέες να ρίχνονται μέσα στο χωνευτήρι της γενικής επιστημονικής συζήτησης σε ένα μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι ήσαν πριν, kropotkinijwfkf1.jpgτροποποιημένες από την κριτική, επαυξανόμενες από την έρευνα αρκετών άλλων και τότε ίσως έρθουν σε μας περισσότερο διευρυμένες και λιγότερο σε προσωπική μορφή. Αλλά αναγνωρίζω ότι αρκετοί είναι οι λόγοι που δεν το έχουν επιτρέψει αυτό και έχουν ακινητοποιήσει τον Κροπότκιν, αν θα μπορούσα να πω, στην οριογραμμή ανάμεσα στην επιστήμη και στην προφητεία. Οι επιστήμονες είναι άφθονοι και προφήτες επίσης, αλλά οι άνθρωποι που έχουν καλλιεργηθεί από την αληθινή επιστήμη και τη μετασχηματίζουν από μόνοι τους επεκτείνοντάς την σαν προφήτες είναι πολύ σπάνιοι και η θέση του Κροπότκιν ήταν, με κάποιο σεβασμό μιλώντας, μοναδική.

Η λαμπρή πρόοδος των φυσικών επιστημών, μετά τη σπουδαία δουλειά του Δαρβίνου, που δημοσιεύτηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1850, καθώς και οι τεράστιες μη αναπτυγμένες πηγές της Ρωσίας και της Σιβηρίας, τις οποίες ανακάλυψε ο Κροπότκιν με τα ταξίδια του εκεί, παρακίνησε το ενδιαφέρον του για τη φυσική επιστήμη, γινόμενος ένας δραστήριος εργάτης αυτού του τεράστιου ζητήματος, το οποίο ακόμα και στη μοναρχική Ρωσία κανείς δεν το είχε ανακινήσει σχεδόν. Αλλά εδώ η φυσική του ανιδιοτέλεια διαταράχτηκε και όταν είδε την τσαλαπατημένη κατάσταση του λαού, για τον οποίο τα φυσικά πλούτη και ο ορυκτός πλούτος της Ρωσίας καθώς και όλες οι έρευνες του Δαρβίνου, του Χάξλεϊ και του Σπένσερ δεν σήμαιναν απολύτως τίποτα, αυτός παράτησε την ακαδημαϊκή του καριέρα και τάχθηκε ολόψυχα με αυτούς που ήδη προετοιμάζονταν για την Ρώσικη Επανάσταση.

Γι’ αυτό, μετά τα ταξίδια και τις σπουδές του στη δεκαετία του 1860, αλλά και την αρκετή χειρωνακτική δουλειά στο χώρο αυτό, τις μεταφράσεις και ανάλογες δουλειές για τα προς το ζειν, επέδειξε την ίδια θέληση για δουλειά για επαναστατικούς σκοπούς, με τα ταξίδια για την οργάνωση μυστικής προπαγάνδας, συνελεύσεις, ομιλίες και τυπογραφική δουλειά καθώς και τις δικές του μυστικές διαλέξεις, μια δραστηριότητα με το προσωπείο ενός εργαζόμενου ανθρώπου. Το ενδιαφέρον του ήταν πάντα επιμελέστατο, πήγαινε κατευθείαν στη βάση των πραγμάτων και έκανε την πραγματική δουλειά, μικρή ή μεγάλη, όπως απαιτείτο, από μια επαναστατική ομιλία μέχρι το σχεδιασμό ενός πλάνου για την αναδιοργάνωση του κινήματος σε όλη τη Ρωσία.

Πρώτα ταξίδεψε στο εξωτερικό στο διάστημα 1871-72 και, χωρίς άλλο, απέκτησε επαφές με τα μικρά Αναρχικά τμήματα της Διεθνούς στην Ελβετική Ιούρα, τα οποία τον γοήτευσαν και τα οποία πάντα τα θυμόταν και τα αγαπούσε. Μετά από μια περίοδο έντονης δραστηριότητας στη Ρωσία, τη σύλληψή του, τη φυλάκιση και την απόδρασή του, καθώς και μια παρατεταμένη περίοδο στο Λονδίνο, ενός άγονου τότε μέρους για επαναστάτες, επέστρεψε στην Ελβετική Ιούρα και από τα τέλη του 1876 και έπειτα, για μερικά χρόνια, έγινε η ψυχή της Αναρχικής Διεθνούς. Το κίνημα εκείνη την εποχή είχε παρακμάσει όσον αφορά την εξωτερική του απεύθυνση και η μορφή της διεθνούς ομοσπονδίας, όντας χωρίς αξιώσεις και ελαστικότητα, θεωρήθηκε εντελώς περιττή από τους ντόπιους προπαγανδιστές, μέχρι την αναδιοργάνωση του Σαιντ Ιμιέ, το 1872. Ακόμα, μερικοί από τους πρώτους προπαγανδιστές, εκείνοι που συμμετείχαν στο φανερό κύκλο του Μπακούνιν, τον επονομαζόμενο «Συμμαχία», συνέχισαν να συνέρχονται, να γράφουν ο ένας στον άλλον ή να συναντιούνται και έτσι ο Κροπότκιν έγινε σε λίγο ένας από αυτούς, ο πιο φλογερός και ο πιο δραστήριος της εποχής, ενθαρρύνοντας πάντα αυτούς των οποίων η προπαγάνδα στην περίοδο αυτή της γενικής αντίδρασης τους είχε κατά κάποιο τρόπο κουράσει.

180px-kropotkin_nadar.jpg Συνέβη να γνωρίζω, από τις επαφές μου με τον Τζέϊμς Γκιγιώμ, τον αριθμό των διεθνών επιστολών που απευθύνονταν στον Κροπότκιν, που αποδεικνύουν και τις σχέσεις του, τις προσπάθειές του, αλλά και την κατάσταση του κινήματος, όπως αυτό ήταν στα ενδότερα των χωρών εκείνων όπου η Αναρχική Διεθνής ή τμήματά της υπήρχαν ακόμα, εκτός της Ιταλίας, όπου το κίνημα ήταν πάντα τόσο δυνατό και σε καλή κατάσταση και όπου η βοήθειά του χρειαζόταν ελάχιστα.
Αυτές οι επιστολές, για παράδειγμα, εικονογραφούν το Ισπανικό κίνημα αυτής της περιόδου – όταν η Διεθνής έπρεπε να οργανωθεί υπόγεια για χρόνια – και οι περιστάσεις αυτές οδήγησαν ακόμα σε ένα ταξίδι του Κροπότκιν στην Ισπανία, για να διευθετήσει μερικές υποθέσεις της Διεθνούς εκεί, ένα ταξίδι στο οποίο εντυπωσιάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τον επαναστατικό ζήλο των Ισπανών εργατών. Μπόρεσε, επίσης, να συντάξει, για κάποιους Γερμανούς Αναρχικούς εργάτες στην Ελβετία, το πρώτο Γερμανικό Αναρχικό πρόγραμμα που κυκλοφόρησε ποτέ και μαζί με τον P. Brousse, από το Μονπελιέ, να δώσει μεγάλη βοήθεια στην πρώτη Γερμανική Αναρχική εφημερίδα, που τότε κυκλοφόρησε τη Βέρνη, την «Arbeiter Zeitung», την οποία, μαζί με ένα σημαντικό αριθμό άλλων Αναρχικών εκδόσεων της εποχής, είχε την άριστη ιδέα να τη στείλει στο Βρετανικό Μουσείο, στο οποίο η φάση αυτή του κινήματος μπορεί να μελετηθεί με εξαιρετική άνεση. Σε μιαν άλλη στιγμή, ξανά, όταν απουσίαζε ο Τζέϊμς Γκιγιώμ, εξέδωσε το «Δελτίο» του Ιούρα (στα Γαλλικά). Εκεί έγραψε για το Ρωσοτουρκικό Πόλεμο και πήρε θέση υπέρ του Σλαβικού εθνικισμού, που πάντα τον ενέπνεε όταν ξεχείλισε σαν έκρηξη ξανά κατά τη διάρκεια του Ρωσο-ιαπωνικού Πολέμου καθώς και κατά τη διάρκεια των πολέμων των Βαλκάνιων Συμμάχων το 1914, μην εκπλήσσοντας, βέβαια, κανέναν από αυτούς οι οποίοι γνώριζαν τον αναλλοίωτο χαρακτήρα του, τις εντυπώσεις και τα συμπεράσματά του.

Η διεθνής του δραστηριότητα τον οδήγησε στο Βέλγιο, στα Συνέδρια που έγιναν στο Verviers και στο Gent, απ’ όπου έπρεπε να πάει στο Παρίσι, όπου μπήκαν οι πρώτες βάσεις του σημερινού Αναρχισμού. Επέστρεψε στην Ελβετία, όπου εξέδωσε το «Revolte»Εξεγερμένος»), στις αρχές του 1879 και αυτή η εφημερίδα – στην οποία ο Κροπότκιν από την αρχή έδωσε την πλήρη του προσοχή και μια τεράστια φροντίδα – έγινε γρήγορα το διεθνές όργανο του ανερχόμενου Αναρχισμού, ενώ στη Γαλλία ξέσπασαν σφριγηλά κινήματα, κυρίως στο Παρίσι και στην περιοχή Rhone, στη Λυών και αλλού.
Αυτά ήταν τα χρόνια της μεγάλης δραστηριότητας του Κροπότκιν – όταν, εκτός από τη «Rovolte», έγραψε και μια σειρά άρθρων, τα οποία αργότερα ο Ελυζέ Ρεκλύ τα συγκέντρωσε σε έναν τόμο, με τον τίτλο «Λόγια ενός Επαναστάτη» -επέκτεινε την προσωπική του δράση και τις σχέσεις του στη νοτιοδυτική Γαλλία, στην περιοχή της Λυών και, την ίδια στιγμή, βρήκε μια ευχάριστη επιστημονική εργασία, με τη βοήθεια του Ελυζέ Ρεκλύ, στο Clarens, στη λίμνη της Γενεύης, με τους τεράστιους ετήσιους τόμους της γεωγραφίας του, εκτός, βέβαια, από το να απολαμβάνει την κλειστή συντροφικότητα αυτού του ανθρώπου που διέθετε μια μεγάλη κουλτούρα και τις πιο ωραίες Αναρχικές ιδέες.

Θα έρθει μια στιγμή που μερικοί ενθουσιώδεις σκεπτόμενοι και ψυχολόγοι θα συγκρίνουν τον Αναρχισμό του Κροπότκιν και αυτόν του Ρεκλύ, με τον οποίο συνεργάστηκε στενά, που ήσαν πολύ κοντινοί φίλοι και, ακόμα, με τον οποίο φαίνεται – σε μένα τουλάχιστον – ότι έχει μεγάλες διαφορές, αλλά και αξιοσημείωτες συγγένειες. Για μένα ο Αναρχισμός του Κροπότκιν φαίνεται στερεότερος, λιγότερο ανεκτικός, περισσότερο ρυθμισμένος για να είναι πρακτικός, ενώ αυτός του Ρεκλύ φαίνεται να είναι πλατύτερος, θαυμάσια ανεκτικός, ασυμβίβαστος επίσης, βασισμένος σε μια πιο ανθρωπιστική βάση. Υπάρχει περισσότερος χώρος και για τους δύο και εάν ο Αναρχισμός του Κροπότκιν, όντας περισσότερο της εποχής του, ίσως εξαφανιστεί με αυτόν, αυτός του Ρεκλύ μου φαίνεται ότι θα έχει μεγαλύτερη διάρκεια, αν και ο καιρός να αναγνωριστεί αυτό δεν έχει ακόμα έρθει, αλλά είναι βέβαιο ότι θα γίνει.

Το 1881 ο Κροπότκιν συμμετείχε στο Διεθνές Επαναστατικό Συνέδριο στο Λονδίνο, το οποίο αποτέλεσε πρόφαση για τις Ελβετικές αρχές να καταστήσουν την παραμονή του στη Γενεύη και στο Clarens αδύνατη, ενώ μόλις λίγο καιρό αργότερα η δραστήρια ανάπτυξη του κινήματος στην περιοχή της Λυών χρησιμοποιήθηκε από τις Γαλλικές αρχές για να φυλακίσουν και δικάσουν τους πρωταρχικούς προπαγανδιστές – τον Κροπότκιν επίσης – στη Λυών (το 1883), κάτι που οδήγησε στη φυλάκισή του στο Clairvaux, μέχρι τις αρχές του 1886, όταν μια αμνηστία απελευθέρωσε αυτόν, τη Λουίζ Μισέλ και άλλους. Μετά από μια σύντομη περίοδο στο Παρίσι, όπου δεν του επέτρεψαν να μείνει, πήγε στην Αγγλία και εγκαταστάθηκε στο Harrow, στο Λονδίνο. Πέρασε κάποιες εκτεταμένες και μάλλον πληκτικές περιόδους στο Λονδίνο από το 1876, όταν το Σοσιαλιστικό κίνημα ήταν αρκετά ολιγάριθμο ή βρισκόταν στις αρχές του, όπως το 1881. Τα χρόνια 1884 και 1885 το αντικοινοβουλευτικό τμήμα της Σοσιαλιστικής Δημοκρατικής Ομοσπονδίας (στην οποία συνυπήρχαν ονομαστοί Αναρχικοί, όπως ο Joseph Lane και ο Sam Mainwaring, εξουσιαστές επαναστάτες, όπως οι Andreas Shue, William Morris και οι φίλοι του και, περιέργως αρκετοί, μάλλον από προσωπικούς λόγους, συγκεκριμένοι Μαρξιστές, όπως οι Avelings, Bax και άλλοι), αποσχίστηκε και ίδρυσε τη Socialist League (Σοσιαλιστική Λίγκα) το 1884. Δυστυχώς, τα γεγονότα αυτά ήσαν τότε άγνωστα στον Κροπότκιν και όταν πήγε στο Λονδίνο το 1886 πρέπει να τα έμαθε όλα αυτά από τον πρώτο του φίλο εκεί, τον H.M.Hyndman και από μερικούς Άγγλους Αναρχικούς που δεν ήσαν μέλη της Σοσιαλιστικής Λίγκας και οι οποίοι, επίσης, προέρχονταν από τους Σοσιαλδημοκράτες. Το γεγονός αυτό μαζί με τη «φαινομενική» επιρροή των Μαρξιστών, της κόρης του Μαρξ, στη Σοσιαλιστική Λίγκα – και ως ένας αυτόπτης μάρτυρας αυτών των γεγονότων από το τέλος του 1885, νομίζω ότι μπορώ να τονίσω με σιγουριά αυτό το «φαινομενική» – ίσως εμπόδισαν την ανάπτυξη των Αναρχικών του Ιούρα στην Αγγλία, αλλά και γιατί σοβούσε η διαμάχη του Μαρξ με τον Μπακούνιν.  Είναι θλιβερό το ότι ο Κροπότκιν φαίνεται να μην έχει άμεση άποψη της πραγματικής κατάστασης και αποφάσισε, από το να μην έχει τίποτα να κάνει με τη Σοσιαλιστική Λίγκα, να σχηματίσει μια ανεξάρτητη ομάδα, η οποία άρχισε τη δράση της μέσω της χρησιμοποίησης της εφημερίδας «Αναρχικός» του σημαντικού αναρχοατομικιστή, H. Seymour, ως οργάνου της, ένα σχήμα συνεργασίας που κατέρρευσε μέσα σε λίγους μήνες. Μετά από αυτό δεν υπήρχε καμία εφημερίδα μέχρι τον Οκτώβρη του 1886, που άρχισε να εκδίδεται η «Freedom» («Ελευθερία»).

 Η Σοσιαλιστική Λίγκα εκείνη την εποχή συγκέντρωνε τον ανθό του Αγγλικού Επαναστατικού Σοσιαλισμού, κυρίως τους λαϊκούς επαναστάτες που είχαν αρκετά Αναρχικές τάσεις, οι οποίοι αναζωογόνησαν το Αγγλικό κίνημα γύρω στο 1880 - ένας από αυτούς, μάλιστα, ο Joseph Lane, έγραψε το πρώτο Αγγλικό Αναρχικό φυλλάδιο, με τον τίτλο «An Anti-state Communist Manifesto» («Ένα Αντι-κρατικό Κομμουνιστικό Μανιφέστο»), που δημοσιεύτηκε το 1887 – και μερικούς πολύ καλούς ανθρώπους που φαίνονταν ότι ελκύονταν από το Σοσιαλισμό του William Morris, αυτής της περιόδου. Εάν ο Κροπότκιν ενωνόταν με αυτούς αυτή την περίοδο θα τύχαινε μιας πολύ φιλικής υποδοχής και θα είχε πολύ μεγάλες ευκαιρίες για Αναρχική προπαγάνδα. Αρκετοί σύντροφοι που τότε ήσαν στις καλύτερες στιγμές τους, θα μπορούσαν να είχαν έρθει με το μέρος του. Αντίθετα, απέκτησαν την εντύπωση ότι ο Κροπότκιν και, ακόμα, περισσότερο, οι νέοι προσηλυτιστές του Αναρχισμού, οι προερχόμενοι από την SDF, λίγο ενδιαφέρονταν γι’ αυτούς και έτσι ακολούθησαν το δικό τους δρόμο. Μερικοί βρήκαν μόνοι τους το δρόμο προς τον Αναρχισμό, μερικοί, πάντως, χάθηκαν στην αμφιβολία και στην αβεβαιότητα. Πάντα
αισθανόμουν ότι μια θαυμάσια ευκαιρία χάθηκε εκεί.

Πάντως, πρέπει να είμαστε ικανοποιημένοι με αυτό που ο Κροπότκιν διάλεξε να κάνει και ποτέ του δεν τσιγκουνεύτηκε τη βοήθειά του στη μικρή ομάδα – την οποία ονόμαζε Freedom Group – και την εφημερίδα της. Τα άρθρα του για αρκετά χρόνια δεν υπογράφονταν και κανείς, παρά μόνο εκείνοι οι οποίοι έκαναν την άμεση επεξεργασία τους, όπως η C.M. Wilson και ο αργότερα σύντροφός μας A. Marsh ή οι στοιχειοθέτες της εφημερίδας, γνώριζαν την τεράστια φροντίδα που ο Κροπότκιν έδωσε σ’ αυτήν. Έχοντας δει μερικές από τις επιστολές του μόνο μιας μικρής περιόδου, προς τον A. Marsh, μπορώ να το βεβαιώσω. Μια παρόμοια βοήθεια έδωσε για χρόνια στη «Revolte» του Παρισιού – η οποία διαδέχτηκε την ομώνυμη εφημερίδα της Γενεύης – και ο Jean Grave είναι ακόμα στη ζωή και μπορεί να το βεβαιώσει.

Οι πρώτες εκδόσεις της «Freedom» περιέχουν, όπως πολύ καλά θυμάται ο Jean Grave, ένα ολόκληρο βιβλίο από αυτόν, ολοκληρωμένο ή σχεδόν ολοκληρωμένο, μια σειρά άρθρων (ανυπόγραφων), τα οποία ακολουθούν ένα ήδη δοσμένο σχέδιο, όπως εκείνα που προηγούνται και αποτέλεσαν το «The Words of a Rebel» («Λόγια ενός Επαναστάτη») και αυτά που ακολουθούν, το «The Conquest of Bread» «(Η Κατάκτηση του Ψωμιού»). Η εργασία αυτή συντελέστηκε ανάμεσα στα δύο προαναφερόμενα βιβλία και είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες των Αγγλικών κοινωνικών και πολιτικών θεσμών. Έτσι ακόμα δεν έχει ανακαλυφτεί ίσως ένας αρκετά δημοφιλής πρόλογος στον Αναρχισμό από τον παλιό φάκελο της εφημερίδας αυτής.

Ευτυχώς, ο κατοπινός εκδότης του «Nineteenth Century», Knowles, του έδωσε την ευκαιρία να γράψει άρθρα για τη Ρωσία, για τον Αναρχισμό («The Scientific Basis of Anarchy» («Η Επιστημονική Βάση της Αναρχίας»), Φλεβάρης 1887, «The Coming Anarchy» («Η Επερχόμενη Αναρχία»), Αύγουστος 1887 και περισσότερο χώρο για να εργαστεί λεπτομερέστερα πάνω στην οικονομική βάση των ιδεών του, από όπου και τα «The Breakdown of our Industrial Village» («ΗΚατάρρευση του Βιομηχανικού μας Χωριού») Απρίλης 1988, «The Coming Reign ofPlenty» («Το Επερχόμενο Βασίλειο της Αφθονίας»), «The Industrial Village ofthe Future» («Το Βιομηχανικό Χωριό και το Μέλλον»), «Brain and Manual Work» («Διανοητική και Χειρωνακτική Εργασία») και «The Small Industries of Britain» («Οι Μικρές Βιομηχανίες της Βρετανίας») Αύγουστος 1900, άρθρα που συμπεριελήφθησαν στο βιβλίο «Fields, Factories and Workshops» («Αγροί, Εργοστάσια και Εργαστήρια»), που κυκλοφόρησε το 1901. Ακόμα δημοσίευσε τη σειρά «Mutual Aid» («Αλληλοβοήθεια»), από το Σεπτέμβρη του 1890 ως τον Ιούλη του 1896, που ακολουθήθηκε από τα άρθρα όπως «The Theory of Evolution and Mutual Aid» («Η Θεωρία της Εξέλιξης και η Αλληλοβοήθεια») Γενάρης 1910, «The Direct Action of Environment on Plants» («Η Άμεση Δράση του Περιβάλλοντος στα Φυτά») Ιούλης 1910, «The Response of Animals to their Environment» («Η Ανταπόκριση των Ζώων στο Περιβάλλον τους») και «Inheritance of Acquired Characters» («Κληρονομιά των Επίκτητων Χαρακτήρων») Μάρτης 1912. Στο μεταξύ, είχε αρχίσει τη συγγραφή μιας ηθικής σειράς, το «The Ethical Needs of the Present Day» («Οι Ηθικές Ανάγκες του Παρόντος») Αύγουστος 1904, το «Morality of Nature» («Ηθική της Φύσης») Μάρτης 1905, το οποίο, νομίζω, δεν  συνεχίστηκε εξαιτίας της Ρώσικης επαναστατικής αλλαγής του 1905, που απορρόφησε τον καιρό και τις προσπάθειές του.

Οι μελέτες του πάνω στη Ηθική συνεχίστηκαν, αλλά η αυξανόμενη πίεση όσον αφορά το χρόνο του και η προβληματική του υγεία διέκοψαν τις συνεχείς τους εκδόσεις και τελευταία του ανατέθηκε να εργαστεί πάνω στην Ηθική του Ντμιτρίεβο. Τα άρθρα που γράφτηκαν για το «Nineteenth Century» – παραλείπω διάφορα άλλα για τη Φιλανδία, τις Γαλλικές φυλακές ή τη Γαλλική Επανάσταση κλπ. – αποτέλεσαν τότε τη σπουδαιότερη εργασία από οτιδήποτε κι αν έγραψε, ειδικά τη σειρά άρθρων με τον τίτλο «Recent Science» («Πρόσφατη Επιστήμη»), περίπου 17 μεγάλα άρθρα στο διάστημα 1892-1901, όπου ασχολείται με την επιστημονική πρόοδο σε όλα τα επίπεδα, κάτι που απαίτησε την επιμελέστερη προετοιμασία.

Εκτός από αυτά έκανε και διαλέξεις σε ταξίδια στην επαρχία και στη Σκωτία, κυρίως έχοντας να κάνει με ζητήματα που αφορούσαν τη Ρωσία και, για πάνω από είκοσι χρόνια, μιλούσε για την Παρισινή Κομμούνα και τους Μάρτυρες του Σικάγου, ενώ τα ύστερα χρόνια του πάντα έγραφε και έστελνε γράμματα. Η Ομάδα της «Freedom» κατάλαβε την ενδεχόμενη απομόνωσή της και το 1881 άρχισαν να οργανώνονται διαλέξεις, από τις οποίες θυμάμαι μερικές στις οποίες μίλησε ο Κροπότκιν, στα γραφεία της Σοσιαλιστικής Λίγκας, στην οδό Farringdon του Λονδίνου. Αλλά ακόμα και τότε δεν έγινε καμιά περαιτέρω συνεργασία και αυτό δεν συνέβη μέχρι που το Commonweal Group (Ομάδα «Κοινή Ευημερία») διαλύθηκε εξαιτίας διωγμών το 1894 και η «Freedom», επίσης, θεληματικά διέκοψε την κυκλοφορία της για μερικούς μήνες το 1894-95, μέχρι που οι εναπομείναντες της Commonweal και η «Freedom» συγχωνεύτηκαν και ξανάρχισε η κυκλοφορία της δεύτερης το Μάη του 1895 και από τότε κυκλοφορεί χωρίς διακοπή μέχρι σήμερα.

Κατά κάποιο τρόπο, κανένα από τα γεγονότα αυτά, τη συνταρακτική αυτή περίοδο των αρχών της δεκαετίας του 1890, δεν έφερε τον Κροπότκιν σε στενή επαφή με το Αγγλικό κίνημα όπως συνέβη πριν – όπως άκουσα από περιγραφές – ανάμεσα σε αυτόν και στο κίνημα στις πολίχνες του Ιούρα και στη Γενεύη. Η φιλολογική εργασία για τα προς το ζειν (βοηθητική γεωγραφική εργασία κλπ) και η υγεία του, που επιδεινώθηκε από τη ζωή στη φυλακή, επίσης τα πολλά καλέσματα από διάφορους για τη φιλολογική του βοήθεια, η αλληλογραφία κλπ., απαιτούσαν τη συνταξιοδότησή του, αλλά αυτός περνούσε περιόδους εντατικής εργασίας σε βιβλιοθήκες και το πρόβλημα ήταν ότι πάντα κατοικούσε σε μια αξιοσημείωτη απόσταση από το κέντρο, στο Harrow, στο Acton, στο Bromley (Kent), στο Muswell Hill και, τελικά, όταν το απαίτησε η υγεία του, στο Brighton και μόνο πέρασε μια παράξενη βδομάδα ή λίγο περισσότερο στο Λονδίνο, κάνοντας πάντα έρευνα στις βιβλιοθήκες. Καθώς διέθεσε όλο του το χρόνο στη μελέτη, στην αλληλογραφία και στους επισκέπτες, δεν μπορούσε πιθανώς να κάνει τίποτα περισσότερο και εάν η επαφή του με το
κίνημα του Λονδίνου ήταν συχνότερη, άλλα μέρη της εργασίας του, η οποία απευθύνθηκε σε ένα μεγάλο κοινό, θα πρέπει να είχε περικοπεί.

Είχε τόσα πολλά πράγματα στο κεφάλι του, τα οποία οδηγούσαν σε μελέτη, η οποία, όπως όλες οι σοβαρές μελέτες, ποτέ δεν είχαν ένα τέλος. Έτσι ξοδεύτηκε όλη του η ζωή, σαν να ήταν ο ίδιος ενάντια στον αγώνα για ζωή, που σπάνια ήταν τόσο χαρούμενος, όταν, επιτέλους, ανακάλυψε μια ευκαιρία να το κάνει για λίγο. Σε όλα αυτά προστέθηκε και η ευθύνη για μια έρευνας περί Ηθικής, για την οποία υπήρξε αρκετή βιβλιογραφία – ανταγωνιστική στις ιδέες του – που έπρεπε να εξεταστεί προκαταρκτικά.

Τότε το αμερικάνικο ταξίδι του, που έγινε κατόπιν μιας πρόσκλησης από το «Atlantic Monthly» για να γράψει τις «Αναμνήσεις» του, μια στροφή πίσω στο πρώτο μέρος της ζωής του απ΄ όπου αναβίωσε όλες τις πρώτες αναμνήσεις του στη Ρωσία και, δια μέσου του οποίου οδηγήθηκε σε αρκετές άλλες αναμνήσεις, για τις οποίες δεν μίλησε στο βιβλίο του «Memoirs». Γνωρίζοντας το ιστορικό και βιβλιογραφικό μου ενδιαφέρον – το οποίο πάντα υποστήριξε αρκετά φιλικά - μου έδωσε εκείνα τα χρόνια αρκετές προσθήκες στις «Memoirs» του, τις οποίες και φρόντισα να καταγράψω. Αυτή η ανάμνηση της νεότητάς του οδήγησε, επίσης, σε εκείνες τις αμερικάνικες διαλέξεις πάνω στη Ρώσικη λογοτεχνία, το
αντικείμενο ενός άλλου βιβλίου του, που εκδόθηκε το 1905.

Στο μεταξύ, η Ρωσική Επανάσταση του 1905 προετοιμαζόταν και αυτό τον οδήγησε σε μια ανασκόπηση των μελετών του πάνω στη Γαλλική Επανάσταση του 1789-1794, ένα αντικείμενο το οποίο είχε στο μυαλό του όταν πρωτοπήγε στο Παρίσι, το 1877, αφιερώνοντας τότε κάθε ώρα που μπορούσε στην ιστορική έρευνα. Η μελέτη ενός Ρώσου ιστορικού καθώς και του βιβλίου του F. Rocquans, για τους προδρόμους της Γαλλικής Επανάστασης, τον οδήγησαν σε διάφορα συμπεράσματα των οποίων το «Spirit of Revolt» («Το Πνεύμα της Εξέγερσης»), το 1882, (στο «Revoke») αποτελεί το πρώτο αποτέλεσμα. Το σχετικό άρθρο του 1889 στο «Nineteenth Century», ένα άλλο άρθρο καθώς και μερικά άλλα άρθρα στο περιοδικό «Temps Nouveaux» («Νέοι Καιροί») αποτελούν μια μεταγενέστερη επαύξηση, μέχρι την κατάπτωση των εκδοτών εξαιτίας των συνεχών προσθέσεων και διορθώσεων, που οδήγησαν στην έκδοση του μεγάλου Γαλλικού βιβλίου του των 749 σελίδων (το 1909).

Αυτή η τόσο λεπτομερειακή επανεξέταση της Γαλλικής Επανάστασης, η σύγχρονη Ρώσικη Επανάσταση του 1905 και τα επακόλουθά της στα χρόνια που ακολούθησαν - τα περισσότερο σκληρότερα χαρακτηριστικά του Κροπότκιν αυτών των χρόνων που αποκαλύπτονται στο «The Terror in Russia» («Ο Τρόμος στη Ρωσία») Ιούλης 1909 – οι ανανεωμένες επαφές με τη Ρωσία από τις πρώτες του αναμνήσεις που ήδη εξιστορήθηκαν, οι επαφές με ένα μεγάλο αριθμό Ρώσων επισκεπτών από το 1905 και μετά, η συνεργασία του με μια ρώσικη αναρχική ομάδα (που κυκλοφορούσε ένα μικρό έντυπο στο Λονδίνο, στη Ρώσικη γλώσσα, το 1906-1907), οι συναντήσεις του με διάφορους Ρώσους πολιτικούς, δημοσιογράφους, καλλιτέχνες διαφόρων και ποικίλων απόψεων, μορφοποίησαν αρκετά την άποψη του Κροπότκιν για τη Ρωσία στα χρόνια πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο
Ιαπωνικός Πόλεμος αναζωπύρωσε τα πολιτικά του αισθήματα, τα ταξίδια του στη Γαλλία (Βρετάνη και Παρίσι), στη νότια Ελβετία (Λοκάρνο) και στην Ιταλική Ριβιέρα (Ραπάλλο) – παρά την άσχημη κατάσταση της υγείας του – τον έφεραν σε επαφή με διάφορες ομάδες και άτομα και αναζωογόνησε το ενδιαφέρον του για το πολιτικό κουτσομπολιό που του άρεσε, το οποίο όλοι οι προσωπικοί φίλοι όπως ο H.M. Hyndman, ασφαλώς γνώριζαν και το οποίο κατέπληξε όλους εκείνους που πίστευαν, όταν τον πρωτοσυνάντησαν, ότι θα έρχονταν πρόσωπο με πρόσωπο με έναν αντιμιλιταριστή, αντιπατριώτη διεθνιστή κ.λπ. Το αντίθετο, όμως, σχεδόν συνέβη. Η υπεράσπιση της Γαλλίας και της Ρωσίας ήταν όλο και περισσότερο θέματα υψίστης σπουδαιότητας για εκείνον και όταν ο Ελυζέ Ρεκλύ και ο Τολστόι πέθαναν και απέμεινε ο μόνος από τους παγκόσμια γνωστούς ελευθεριακούς ανθρωπιστές, δεν ύψωσε τη φωνή του στα χρόνια των γενικών πολεμικών προετοιμασιών και των πολέμων, από το 1911 ακόμα, στην Τρίπολη και στα Βαλκάνια. Ο Μαλατέστα μίλησε για τη «ληστεία της Τρίπολης» του 1911, αλλά ο Κροπόκιν έμεινε σιωπηλός όταν ξέσπασε ο Βαλκανικός Πόλεμος του 1912 και με έκανε να πάω από τη μια άκρη του δωματίου μου στην άλλη σαν να δέχτηκα ένα χτύπημα της ρητορικής του δυναμικής, όταν είδε ότι δεν πανηγύριζα για τις νίκες των Βαλκάνιων συμμάχων. Αλλά αρκετά γι’ αυτό το
ζήτημα, το οποίο, από το 1914, είναι ένα στοιχείο γενικής παραδοχής. Για μένα είναι απλώς και μόνο η εκδήλωση μιας αίσθησης, η οποία δεν τον είχε αφήσει ούτε για μια στιγμή από τη νεότητά του, τα παιδικά του χρόνια ή όταν ήταν νήπιο και η οποία ποτέ δεν αποκρύφτηκε όταν παρουσιάστηκαν οι ευκαιρίες, όπως το 1876, το 1904, το 1912 και από το 1914 και μετά.

Για να συμπληρώσουμε τον ατελείωτο κατάλογο των πρωταρχικών του αντικειμένων μελέτης, ο Κροπότκιν ασχολήθηκε ακόμα και με την εντατική γεωργία, την αποκέντρωση και την τοπική αυτό-ανεξαρτησία, όπως την έλεγε. Από τα πειράματα στο Jersey και τις προσπάθειες του κ. Rowntree για εσωτερικό αποικισμό τα ενδιαφέροντά του επεκτάθηκαν στον Καναδά, όπου ταξίδεψε με το British Association, στη Γαλλική κηπουρική και πάει λέγοντας. Όταν έγραψε μια αναθεωρημένη Γαλλική έκδοση (το 1913) του «Modern Science and Anarchism» («Σύγχρονη Επιστήμη και Αναρχισμός») και επίσης το άρθρο πάνω στον Αναρχισμό στην Εγκυκλοπαίδεια Μπριτάννικα (σε ένθετο), οδηγήθηκε να εξετάσει τους πρώιμους Αναρχικούς συγγραφείς και επηρεάστηκε πολύ από αρκετές προχωρημένες ιδέες που βρήκε εκεί σε ανύποπτο χρόνο. Ακόμα και ο Φουριέ τον ενδιέφερε αρκετά. Λυπήθηκε μόνο που, σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, ο χρόνος του ήταν τόσο περιορισμένος, με τη βελτίωση μεταφράσεων, την αλληλογραφία και τους επισκέπτες. Η ικανότητά του για εργασία ήταν σοβαρά κλονισμένη και όταν υπερέβη τους ιατρικούς περιορισμούς παροπλίστηκε για βδομάδες και του απαγορεύτηκε κάθε εργασία.

Κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων χρόνων πριν το 1914 αισθανόταν πάρα πολύ την ανάγκη να εργάζεται πάντα για βιοποριστικούς λόγους, αν και θα μπορούσε να απολαύσει κάποια πραγματική ξεκούραση, που γι’ αυτόν σήμαινε διάβασμα και συλλογή βιβλίων (επειδή ήταν επίσης και λάτρης του βιβλίου και απολάμβανε το να συλλέγει σπάνιες επαναστατικές εκδόσεις), κάποιες καλλιτεχνικές απολαύσεις, καθώς και ακρόαση των ενδιαφερόντων νέων, με μερικές γρήγορες κρυφές ματιές πίσω από τις κουρτίνες της πολιτικής, ανάμεσα στα άλλα. Αλλά μια τέτοια διασκέδαση δεν μπορούσε ποτέ να την απολαύσει, με καταστρεμμένη την ικανότητά του για εργασία και πολύ επισφαλή υγεία που ποτέ δεν του έδωσαν μια πραγματική ανάπαυλα. Επίσης, κάποια στιγμή ήταν κεφάτος και εύθυμος και αγαπούσε τα αστεία και τα γέλια, αλλά την επόμενη στιγμή ήταν τρομερά σκληρός και σοβαρός και, πάνω απ’ όλα, αμετακίνητος στην εμμονή του στα διαφορετικά νήματα των ιδεών τις οποίες είχε διατυπώσει. Αλλά γιατί επιμένουμε στις αδυναμίες αυτές, οι οποίες, στο κάτω-κάτω, χωρίς αμφιβολία, είχαν τα πλεονεκτήματά τους επίσης και συνεισέφεραν στη σύνθεση μιας μοναδικής προσωπικότητας που ήταν.

Η στάση του το 1914 δεν με εξέπληξε, δεν θα «μπορούσε» να έχει φερθεί διαφορετικά και αυτοί οι οποίοι τον γνωρίζουν πολύ καλά, μπορούσαν να μαντέψουν τη στάση του. Χωρίς να επιθυμούμε να εισάγουμε κάθε αμφισβητήσιμο αντικείμενο, ας μου επιτραπεί να πω ότι, κατά τη γνώμη μου, αλλά και κατά τη γνώμη των καλά πληροφορημένων Γερμανών συντρόφων (του Γκ. Λαντάουερ, του θύματος του Μονάχου το 1919), ήταν αρκετά απληροφόρητος για τη Γερμανία, για το Σοσιαλισμό των πολιτικών και τον εθνικό χαρακτήρα γενικά. Οι πηγές του προέρχονταν μάλλον από δεύτερο χέρι ή ήταν παραποιημένες και δεν θα μπορούσε να βασίσει κάθε επιστημονική άποψη πάνω σε αυτές, αν και όταν έγραψε για την επιστήμη συμβουλευόταν και αναγνώριζε τις Γερμανικές πηγές με ενδιαφέρον και ακρίβεια.

Μπορώ έτσι να αισθανθώ και να καταλάβω τη ζωή του από το 1914 ώς το 1917, καθώς επίσης την τεράστια ικανοποίησή του για τη Ρώσικη Επανάσταση του 1917 και την ελπίδα με την οποία επέστρεψε στη Ρωσία τον καιρό του Κερένσκι. Μερικούς μήνες αργότερα, πάντως, η ζωή του πρέπει να μεταβλήθηκε σε τραγωδία και πρέπει να είχε αυτό το τέλος. Ο Τολστόι είπε στον τσάρο το 1908: «Δεν μπορώ πλέον να παραμένω σιωπηλός. Πρέπει να μιλήσω», αλλά η φωνή του Κροπότκιν προς το Λένιν δεν ακούστηκε, παρά μόνο σε ελάχιστα γράμματά του προς αυτόν, που κυκλοφόρησαν στο εξωτερικό, αλλά ίσως νόμισε ότι όλοι του οι φίλοι θα μπορούσαν να εκλάβουν τη σιωπή του όπως αυτή του Σπάϊς την ώρα της εκτέλεσής του στο Σικάγο το 1887: «Θα έρθει μια στιγμή που η σιωπή μας θα είναι δυνατότερη από τις πνιγμένες φωνές μας σήμερα». Έτσι η σιωπή του Κροπότκιν καλύπτει μια τραγωδία πριν αυτός εξαφανιστεί, αλλά παραμένει σε μας η χαρούμενη, ακούραστη εργασία του για την ελευθερία, την επιστήμη και
την ανθρωπότητα.

(Το κείμενο αυτό γράφτηκε και δημοσιεύτηκε στην αγγλική «Freedom» το
Φεβρουάριο του 1921, λίγο μετά το θάνατο του Κροπότκιν τον ίδιο χρόνο, με
τον τίτλο
«Kropotkin at Work». Το 1998 κυκλοφόρησε σε ξεχωριστή μπροσούρα από το Barricade Books/Infoshop, στη Μελβούρνη, από όπου και έγινε η ελεύθερη μετάφραση που ακολουθεί.  Aπό: Ούτε θεός ούτε αφέντης)
————————————————————————————– 
kropotkin3.gifΜόσχα. 13 Φλεβάρη 1921

Κηδεύεται ο αναρχικός Πέτρος Κροπότκιν που είχε πεθάνει λίγες μέρες πριν (9 Φλεβάρη). Η κηδεία του γίνεται το θέατρο όπου διαδραματίζεται η τελευταία μαζική διαδήλωση αναρχικών στη μπολσεβίκικη Ρωσία. Κάτω από την πίεση των αντιεξουσιαστών, το μπολσεβίκικο καθεστώς αποφυλακίζει προσωρινά αναρχικούς κρατούμενους για να παραβρεθούν στην τελετή. Ένα πλήθος 100.000 ατόμων συνοδεύει το φέρετρο ως το νεκροταφείο. Ξετυλίγονται μαύρες σημαίες αλλά και πανώ που γράφουν “Εκεί που υπάρχει εξουσία δεν υπάρχει ελευθερία” και “Οι αναρχικοί απαιτούν να απελευθερωθούν από τις σοσιαλιστικές φυλακές“. Φτάνοντας στο νεκροταφείο, οι ομιλητές αποδίδουν τον τελευταίο φόρο τιμής στον συγγραφέα της “Κατάκτησης του Ψωμιού”.
————————————————————————————-

Pedro Kropotkin

(1842 – 1921)



Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ (1)
Ρώσος αναρχικός και γεωγράφος, γεννηθείς εν Μόσχα το 1842 και αποθανών εν τη αυτή πόλει τω 1921. Μέλος ευγενούς οικογενείας, της οποίας η γενεαλογία συνεδέετο προς τον βασιλικόν οίκον των Ρούρικ (2), ο Κροπότκιν εις ηλικίαν δεκαπέντε ετών εγένετο δεκτός εις το σώμα των ακολούθων του αυτοκράτορος και μετ’ ολίγον εισήχθη εις την στρατιωτικήν σχολήν, εις την οποίαν εφοίτησε μέχρι του 1861.

Δευτέρα, 14 Ιουνίου 2010

Η γεωργία της απελευθέρωσης

 
 
Ένα κείμενο που έψαχνα καιρό τώρα...
αναδημοσίευση από τους αναρχοχριστιανούς Akeldama.

Κάθε ξημέρωμα, όταν η δροσοσταλίδα κυλάει αργά στα φύλλα και πέφτει μουσκεύοντας το χώμα κι όταν το γεράκι σηκώνεται ζυγιάζοντας τα φτερά στην πρωϊνή αύρα, για το πρώτο του καρτέρι, έτσι ξεκινά κάθε μέρα η γιορτή στη φύση. Ο ήχος της σιωπής των δένδρων, η ευωδιά του φρέσκου και δροσερού αέρα, τα χρώματα της φύσης στο φως και στη σκιά, γλυκαίνουν την καρδιά, ανυψώνουν το νου ξυπνάνε τις μνήμες μιας αρχέτυπης φυσικής ζωής.


Αν μάθεις να περπατάς με γυμνά πόδια στο χώμα, χαϊδεύεις το νερό στο ρυάκι κι αφήνεις το σώμα ελεύθερο στον άνεμο, έχεις ελπίδα ν’ ακούσεις τον παλμό, το χτύπο της καρδιάς ολόκληρης της φύσης. Αν τα χνάρια σου είναι αδύναμα, η φωνή σου σιγανή και σεβάσμια, το βλέμμα ταπεινό, υπάρχει ελπίδα να’ χεις την ομορφιά που σε περιβάλλει μέσα σου. Η φύση δεν εξουσιάζεται, ούτε και κυριαρχεί. Η φύση ακόμα δεν εκδικείται. Γεννάει, μεγαλώνει, γερνάει, πεθαίνει, ξαναγεννιέται. Ζει και πεθαίνει την ίδια τη στιγμή. Προσφέρει αενάως, χωρίς ανταπόδοση, φιλοξενεί χωρίς αμοιβή, ισορροπεί μονίμως σε τεντωμένο σχοινί. Στη φύση δεν υπάρχει ειρήνη, ούτε πόλεμος, παρά μόνο διαρκής αγώνας συνύπαρξης και εξέλιξης συναγωνισμού και αλληλεγγύης.


Παρ’ όλα αυτά, σε μια περιοχή του ανθρώπινου μυαλού, την πιο σκοτεινή κι ερεβώδη, εξυφαίνεται αιώνες τώρα, το σχέδιο για την αρπαγή της ομορφιάς, τη λεηλασία της ευτυχίας, την υποταγή της λευτεριάς, την καθυπόταξη της μάνας γης. Σ’ αυτές τις σκοτεινές αβύσσους της ψυχής και του μυαλού, σφυρηλατείται η κυριαρχία. Η εξουσία πάνω στον άνθρωπο και τη φύση, δεν ήταν και δεν είναι προνόμιο ενός και μόνο πολιτικοκοινωνικού συστήματος απ’ αυτά που εφαρμόσθηκαν και ασκούνται πάνω στη γη. Η κυριαρχία διαθέτει ισχυρό παρελθόν και ισχυρότερο παρόν. Ανέκαθεν η διαστροφή της ανθρώπινης αυταρέσκειας και της διάκρισης γεννούσε τον καταστροφικότερο δυϊσμό, που θ’ απειλούσε ολόκληρο τον πλανήτη.


Όταν το «εγώ» κι η φύση γινόταν κυρίαρχο, ο θάνατος και η καταστροφή ερχόταν να σμίξουν αυτά που δεν χωρίζουν ποτέ. Όταν αντίθετα, ο άνθρωπος ένιωθε μέρος του όλου, κτίζονταν κοινωνίες εξισωτικές, αλληλέγγυες, βαθιά πνευματικές. Από την Ιστορία της ανθρώπινης πορείας στον πλανήτη Γη, καμιά στιγμή δεν διέθετε την κρισιμότητα της σημερινής, για το μέλλον και την ύπαρξη της ίδιας της ζωής του ανθρώπινου είδους. Ο ανθρώπινος πολιτισμός σήμερα, διανύει την πιο αυτοκαταστροφική του πορεία, εφ’ όσον η κυριαρχία οδηγεί στο τέλος της ύπαρξης. Η φύση θα μπορεί να συνεχίσει, ο πλανήτης Γη, απλώς δεν θα λέγεται «γαλάζιος». Αλλά και πιθανόν κανείς άνθρωπος να μη γνωρίσει το νέο που θα γεννηθεί πάνω σ’ αυτόν. Αυτό θα ήταν το χειρότερο σενάριο, για το άδοξο τέλος μιας ιδιότυπης συνύπαρξης, ενός άλογου όντος και μιας έλλογης φύσης.


Όμως, εκεί που φιλοξενείται στο μυαλό της ανθρώπινης διάνοιας το σκοτάδι, εκεί παραδίπλα παρεπιδημεί και το φως. Η εθελοδουλεία και η ελευθερία, διαγωνίζονταν αιώνες. Η οργανική ελεύθερη κοινωνία, μέρος του παγκόσμιου φυσικού οικοσυστήματος, υπήρξε και υπάρχει σαν όνειρο και πραγματικότητα και διαθέτει τη δύναμη της αναγέννησης του ανθρώπου και της φύσης, απελευθερώνοντας τις ζωτικότερες δυνάμεις, της αλληλεγγύης κι αλληλοβοήθειας, της συμπληρωματικότητας και της συνεργασίας. Σε μια τέτοια κοινωνία, καμιά ανθρώπινη δραστηριότητα δεν δύναται να ορθολογικοποιείται, ν’ αναλύεται και να συντίθεται, να μετράται και να υπολογίζεται και πολύ περισσότερο η γεωργία, που’ ναι η πιο φυσική κι η πιο αρχέγονη. Η καλλιέργεια της Γης, προϋποθέτει την καλλιέργεια του πνεύματος, τη διαστολή της συνείδησης και το ξεδίπλωμα των φυσικότερων ενστίκτων του ανθρώπου. Η ενασχόληση με την παραγωγή τροφής, είναι λειτούργημα. Δεν είναι εργασία και τα χωράφια δεν γίνονται εργοστάσια. Το τίμημα της ύβρης, να μετατρέψουν τη διαδικασία παραγωγής ή συλλογής τροφής σε μια μηχανοποιημένη υπερεκμετάλλευση των ανθρώπινων δυνατοτήτων και των φυσικών πόρων, αστικοποιώντας κι εκβιομηχανίζοντας και το τελευταίο εκατοστό ελεύθερης γης, θα είναι να ζήσουμε τη φρίκη μιας Οργουελιανής εποχής, απόλυτα ρομποτοποιημένης , ευνουχισμένης από συναίσθημα, ρομαντισμό, έρωτα και ελευθερία, στη δύση της ανθρώπινης πορείας. Η γεωργία, είναι το σύμβολο της άρρηκτης σύνδεσης του ανθρώπου με τη φύση, σε μια σχέση γονική, όπου η «τροφός», δίνει τους πόρους, δείχνει τον τρόπο, προσφέρει το μέτρο.


Η μελέτη της φύσης ανά τους αιώνες γέννησε τις φυσικές επιστήμες, αναδεικνύοντας τη διαδικασία της άσκησης της γεωργίας σε μια απ’ τις σημαντικότερες γνώσεις. Η επιστημονικοποίηση της Γεωργίας, όμως, τους τελευταίους δύο αιώνες, σε συνδυασμό με την παγκοσμιοποιημένη εμπορευματοποίηση της τροφής, που ανέδειξαν τις Διατροφικές δικτατορίες επί γης, κατόρθωσαν να κυριαρχήσουν στο μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη, στοχεύοντας στην πλήρη καθυπόταξη κάθε ανθρώπινης κοινότητας και τον ολοκληρωτικό έλεγχο και του τελευταίου φυσικού πόρου. Η κυριαρχία, διαθέτει σήμερα το πλεονέκτημα της απόλυτης διείσδυσης στην καθημερινότητα των ανθρώπων, κατέχοντας τον απόλυτο έλεγχο στην επιθυμία, οργανώνοντας μια γιγάντια παγκοσμιοποιημένη κοινωνία κατανάλωσης, κατευθύνοντας την ανάγκη και δημιουργώντας τους φανταστικούς κόσμους της γεύσης, της χαράς και της απόλαυσης. Η υπερπαραγωγή βιοτεχνολογικής σκουπιδοτροφής, με τη συμβολή των κολοσσιαίων πολυεθνικών εταιρειών παραγωγής αγροεφοδίων, των διεθνών οργανισμών ΠΟΕ και ΠΟΥ και των πολιτικών ελίτ, οδηγεί εκτός απ’ την καταλήστευση των παγκόσμιων οικοσυστημάτων και στην ισοπέδωση κάθε κουλτούρας και πολιτισμού που συνυπήρχαν με τις κοινωνίες, απ’ τα βάθη του χρόνου διατηρώντας την κοινωνική συνοχή, την ποιότητα ζωής και τη συλλογική ευημερία και προστατεύοντας την πνευματική και τη σωματική υγεία. Η Οργάνωση και ο τρόπος που ασκείται η γεωργία, δεν είναι διαδικασία που επιδέχεται πολιτικές αποφάσεις Υπουργείων, τεχνικές συμβουλές ειδημόνων, το σχεδιασμό των εταιρειών.


Η γεωργία ως διαδικασία παραγωγής τροφής, διαθέτει τα χαρακτηριστικά της φυσικότερης πρωταρχικής ενέργειας του ανθρώπου για την αυτοσυντήρησή του, ενστικτώδη γνώση και την άρρηκτη ανάγκη επικοινωνίας και σύνδεσης με το φυσικό περιβάλλον. Η γεωργία είναι το κυριότερο συστατικό στοιχείο της κάθε κοινωνίας. Οι παραδοσιακότερες μορφές άσκησης Γεωργίας, που διατηρήθηκαν έως και τις τελευταίες δεκαετίες στην ανθρώπινη ιστορία, διέθεταν μια γνώση βαθιά εσωτερική, κοινοκτητική και ολιστική, που διαπερνούσε κάθε πτυχή της καθημερινότητας, ορίζοντας τη λειτουργία και την ύπαρξη των κοινωνιών, με βάση τους κύκλους του φυσικού κόσμου που τις περιέβαλλε. Όταν η Γεωργία έπεφτε στα χέρια των Ιερατείων και των εξουσιομανών ηγετών και ξέφευγε της κοινοτικής διαχείρισης στο παρελθόν, μετατρεπόταν σε εργαλείο σκλαβοποίησης των πληθυσμών της υπαίθρου, μετατρέποντας τους αγρούς σε χώρους μαρτυρίου. Η γεωργία, ως ενστικτώδης παρόρμηση για διατήρηση στη ζωή και σύνδεση με το φυσικό κόσμο, προϋποθέτει την Αγροτική συνείδηση, δηλ. την επίγνωση της αξίας της διατήρησης στο ακέραιο των φυσικών πόρων, της ήπιας οργανικής διαδικασίας παραγωγής, της κοινοτικής συνοργάνωσης, της αξίας της αυτάρκειας και της διατροφικής ευημερίας και τέλος την επίγνωση της σημαντικότητας της ένταξης της γεωργίας στη δίνη της απελευθερωτικής διαδικασίας της Ανθρωπότητας, του πνεύματος και του σώματος.


Καλλιεργώντας τη Γη, καλλιεργούμε τη γνώση (Masanobu Fukuoka). H γεωργία της Απελευθέρωσης, είναι η μόνη «γόνιμη» γεωργία, που οδηγεί στο δρόμο για αυτοοργανωμένες – αυτοκυβερνούμενες κοινωνίες, αυτάρκεις και υγιείς, στη βάση του ελευθεριακού κοινοτισμού.


Γιώργος Φούφας, μέλος της ελευθεριακής κίνησης βιοκαλλιεργητών και της Α.Κ. αγροτών

Δευτέρα, 7 Ιουνίου 2010

Η των μεγαλοαστών "φιλανθρωπία"

Η Παναγία των "άλλων"...

"Ποιο το όφελος αν δημιουργείς πολλούς φτωχούς με την εκμετάλλευση και ανακουφίζεις έναν με ελεημοσύνη. Αν δεν υπήρχε το πλήθος των εκμεταλλευτών, δεν θα υπήρχε ούτε το πλήθος των εξαθλιωμένων"
(Άγιος Γρηγόριος Νύσσης 4αιων.)

από τον παπά της καρδιάς μας